Maandelijks archief: oktober 2016

10-10-1991, bij het overlijden van m’n schoonmoeder…

10-10-1991

Vandaag precies 25 jaar geleden overleed de mama van mijn meisje, m’n schoonmoeder dus.
Er was nog maar een aantal weken daarvoor duidelijk geworden dat ze klachten had, serieuze klachten.
Bezoek aan de huisarts had haar een verwijzing naar een fysiotherapeut opgeleverd.
Ze had o.a. last van haar rug.
En ze slikte middelen tegen obstipatie, naar later bleek al een hele tijd.
Het bleek kanker, darmkanker.
Vanaf die diagnose is ze het zware medische traject in gegaan.
Er werd een kijkoperatie gedaan om te zien in hoeverre er verklevingen dan wel uitzaaiingen waren.
Die waren er zozeer dat er eigenlijk onmiddellijk besloten werd haar niet ‘echt’ te gaan opereren.
Weghalen van de tumor(en) was niet meer mogelijk vanwege de verklevingen.
We konden niets anders doen dan ons realiseren dat ze aan deze kanker zou overlijden, dat ze niet ‘oud’ zou worden.
Op verzoek van m’n schoonvader was ik bij de gesprekken met de specialist.
Ik praat nu eenmaal makkelijker dan hij en durf makkelijker lastige vragen te stellen, zo had hij geconcludeerd.
Hij had gelijk.
De specialist gaf ons weinig hoop na die kijkoperatie.
Er kwamen bij de gesprekken wat medische termen uit die ik kon verifiëren met m’n vriend Paul die anesthesist is en dit soort situaties heel goed kent.
Ook hij bevestigde het slechte, fatale nieuws.
Het was duidelijk dat ze nog maar een paar maanden had, of weken.
Inderdaad ging het vanaf een bepaald moment vreselijk snel.
Morfine werd belangrijk spul.
Het werden al gauw dagen, uren…..
Ik heb 2 dagen voor haar overlijden gezien hoe ze zich overgaf aan de dominee die aan haar ziekenhuisbed op z’n Moluks met/voor haar aan het bidden was.
Als niet gelovige was het wonderlijk en zeer indrukwekkend om te zien met hoeveel overgave dat ging.
Ze was werkelijk ergens anders toen de man op het hoogtepunt van z’n preek was, ik zag het in haar ogen.
Het werd me toen volstrekt duidelijk dat het geloof werkt voor wie gelooft.
Een dag later hebben we, uiteraard schoonpa, z’n 4 kinderen en uiteindelijk ook ik, één op één met haar gesproken.
Ze gaf aan me als volwaardig familielid te zien en vroeg me een steentje bij te (blijven) dragen aan de samenhang van de familie.
De volgende ochtend is ze overleden in het ziekenhuis.
Op het moment dat ze ‘verzorgd’ werd door o.a. m’n meisje stond ik met het toen 14 jarige zusje onder m’n arm van een afstandje te kijken.
‘Ma’ had al aangegeven wat ze in de kist wilde dragen.
Ze had nog nog meer aangeven, o.a. dat ik op de eerste rij in de kerk mocht zitten.
We hebben haar op een waardige manier kunnen begraven, na uiteraard de gewoontes zoals die gelden binnen de Molukse gemeenschap c.q. kerk te hebben eerbiedigd.
Er zijn nog een heleboel details die me nog zeer helder voor de geest staan.
Inderdaad kan ik daar een boek over schrijven, of toch tenminste een hoofdstuk van een boek.
Heel wat taferelen hebben zich afgespeeld, zowel binnen de ‘extended family’ zélf als op het gebied van het kerkelijke.
Er was schoonheid en er was ego, er was spijt, overtuiging, liefde, geduld, wijsheid en troost, en er was eten en drinken voor iedereen.
Gelukkig is de directe familie nog steeds één en hebben we onlangs de 80e verjaardag van (schoon) pa met elkaar kunnen vieren.
Ook in mijn leven speelt de overleden moeder na die 25 jaar nog steeds een rol, al is het alleen al omdat ik samen leef met haar mooie oudste kind, haar oudste dochter.
Een deel van het karakter komt terug, de – inderdaad Moluks – felle maar zeker ook de mooie kanten van dat karakter.
Ze was onvermoeibaar zorgzaam en trots op haar kinderen.
Bovendien had ze zich na een hersenbloeding op nog maar 35 jarige leeftijd, na tijdenlang half verlamd te zijn geweest, terug gevochten naar een bijna volledig fysiek herstel.
Vermoedelijk helpt het ons dat ik de sfeer binnen het gezin en de energie van m’n schoonmoeder nog goed voor de geest kan halen.
Ik ben dankbaar dat ik haar een kleine 10 jaar mee heb mogen maken, het was een bijzonder mens.
We begonnen in 1982 met een hoop tumult en opwinding, ze was immers bang dat haar dochter in de handen van een idioot was gevallen, of dat die dochter zélf idioot was geworden.
Ze was bang omdat haar oudste kind stilaan liever elders was dan thuis.
Ik was qua tumult en opwinding wel wat gewend maar bedacht me pas later dat dochterlief pas 17-18 was toen het allemaal begon en wat dat voor haar als moeder, die zelf opgroeide in een kazerne in Bandung, betekend moet hebben.
Toen wij van eigen gespaard geld naar Indonesië op vakantie gingen was het haar voorgoed duidelijk; dochterlief deed het goed, met een jongeman die het uiteindelijk ook redelijk bleek te doen.
We hebben een aantal prima jaren beleefd, sinterklaas, kerst, nieuwjaar, verjaardagen, Molukse hoogtijdagen enzo meer…
Zo herinner ik me de sidi – belijdenis voor de Molukse kerk – van m’n lieve en mooie schoonbroers nog goed.
Mijn meisje heeft op gezette tijden nog steeds pijn van het verlies, we komen een aantal keer per jaar op de begraafplaats.
Vandaag is het alweer 25 jaar geleden dat ze ons moest verlaten.
We zijn nu ongeveer even oud als zij was op dat moment.

kaarsen

Advertenties