Maandelijks archief: mei 1992

Wat is Jazz?

JAZZ NU MEI 1992

Kan iemand het uitleggen?

Tijdens een recent bezoek aan New York kwam er weer ‘ns een oude vraag in mij op.
Wat is nu eigenlijk Jazz? Of eigenlijk: Wanneer is iets Jazz en wanneer niet?
Onmiddellijk na aankomst kocht ik de onvermijdelijke ‘Village Voice’ waar letterlijk de complete uitgaanssituatie voor NYC voor een hele week uit de doeken wordt gedaan.
Een kleine bloemlezing: Ahmad Jamal Trio, The Legendary Les Paul Trio, Bobby Hutcherson Quartet, Defunkt, Elvin Jones Trio, Miles Evans Big Band (Formerly Gil Evans Big Band), Chuck Loeb-Lenny White Quartet, Ray Anderson Quartet, Eddie Palmieri Orchestra + Dave Valentino, Sanctified Chicken (psychadelic Jazz-Rock!), Maceo Parker & Pee Wee Ellis & Band, Kenny Kirkland & Band, Astrud Gilberto, enz. Wat is Jazz?
Dit was uit het blote hoofd.

Er was echt nog veel meer……
Vanwege o.a. financiele en fysieke beperkingen heb ik echt niet alles meegemaakt.
Nietemin is twee weken rondhangen in die stad voor iedere muzikant en liefhebber zeker aan te raden.
Eenmaal thuis begonnen de optredens weer in alle hevigheid los te barsten.
Sommige mensen waarmee ik speel zitten met ‘t euvel dat de door hun georganiseerde optredens niet (meer) onder de Sjin-subsidie vallen. Het gebodene is niet vernieuwend, c.q. risicodragend genoeg (meer).
Andere collega’s doen gewoon goed betaald werk in het commerciele, soms door het bedrijfsleven gesponsorde, circuit. De muziek daar heet ook Jazz.
Weer anderen combineren dit alles met lesgeven aan ‘s lands conservatoria waar wordt onderwezen in lichte muziek; Jawel, Jazz dus!
Nog een keer: Wat is Jazz? Valt het te leren? Is improviseren te onderwijzen? Moet je kunnen lezen, theoretisch geschoold zijn?
Moet je je instrument perfekt beheersen?
Kunnen viool, clarinet, cello, acoustische gitaar, stemkunst, poezie, in Jazz?
Speelde Miles eigenlijk nog wel Jazz in de laatste 10 jaar?
Is Quincy Jones (nog) een Jazz muzikant? Zo zijn er nog wel 100 vragen die zich aan mij voordoen.
Soms krijg ik wel eens het gevoel dat het voor een aantal mensen belangrijker is muzikale ontwikkelingen en muzikanten zo snel mogelijk te katalogiseren omdat iets onbestemds, kennelijk een onbehaaglijk gevoel oplevert.
Met een aantal mensen bedoel ik, in vaderlandse kontext, recencenten, beoordelers van subsidietoewijzingen, organisatoren van festivals, beleidsbepalers op conservatoria en in ‘t algemeen “Jazz-borrel-babbelaars”.
Het komt mij voor dat er al jaren mensen zijn die ongeacht de vaak bizarre persoonlijke omstandigheden, een onverklaarbare scheppingsdrang aan de dag leggen.
W.A. Mozart, V. van Gogh, J. Cruijff zijn enkele willekeurige voorbeelden van mensen die voorbestemd leken vroeger of later als fenomeen in de westerse analen terecht te komen.
Nu terug naar “Jazz”. Ook daar zijn een aantal, zelfs nog levende mensen voorgoed “fenomeen”.
Deze mensen hebben zich onderscheiden van de massa d.m.v. een ongbreideld talent wat niet zelden gepaard ging, c.q. gaat, met een wat onevenwichtig alledaags bestaan. C. Parker, C. Baker, voornoemde M. Davis, B. Holliday, A. Blakey, J. Coltrane, D. Gordon zijn voorbeelden die de meest lezers van dit blad toch zullen kennen.
Zijn zij ooit weloverwogen aan de gang gegaan met het ontwikkelen van een eigen geluid, image, groepsgeluid, muziekstijl, vorm, kleur, etc.?
Zijn zij zich bewust geweest van ‘t feit dat er later in de geschiedenis door commissies gedebatteerd zou worden over wat vernieuwend, traditie, risicodragend, cultureel verantwoord en in ‘t algemeen Jazz is?
En dat er niet alleen vergaderd zou worden, maar ook beslist over het al dan niet laten passeren van mensen, groepen, projecten, etc.
Ten aanzien van het toekennen van studieplaatsen, subsidies en ook optredens en diploma’s….
Er worden hierbij, naar mijn idee, nog al eens maatstaven gehanteerd die in eerste instantie ontleend worden aan de artistieke uitspattingen van mensen die zich bepaald niet bezig hielden met hetzelfde soort overwegingen als voornoemde commissies.
Hun inbreng in de (muzikale) evolutie heeft zich verankert.
Louter als vertolking van hun algehele noodzaak tot creeren.
Zo zal het altijd wel blijven.
Tevens zullen er ook wel mensen zijn die, in artistieke zin, achter de feiten aan hobbelend menen te moeten inkaderen wat anderen lieten ontsnappen, om er vervolgens ook nog consekwenties aan te verbinden en soms zelfs wetenschap van te maken.
Kunnen mensen die zich aangesproken voelen mij duidelijk maken wat Jazz nu eigenlijk is (of was)?
Voor iedereen: in ieder geval blijven genieten van zowel luisteren als spelen!!